گرم‌ترین فصل قطب شمال در ۱۲۵ سال اخیر؛ کاهش یخ‌های دریایی و تهدیدات زیست‌محیطی

به گزارش مانا، قطب شمال، یکی از نقاط حساس و آسیب‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. طبق گزارش سالانه اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA)، این منطقه در گرم‌ترین فصل خود در ۱۲۵ سال گذشته قرار دارد و یخ‌های دریایی آن به کمترین میزان خود در ۴۷ سال اخیر رسیده‌اند. این تغییرات به سرعت در حال پیشرفت هستند و تاثیرات آن به شدت بر اکوسیستم‌های طبیعی و جوامع بومی منطقه تاثیر می‌گذارد. در این گزارش همچنین به نگرانی‌های علمی در خصوص کاهش بودجه‌های تحقیقاتی و داده‌های حیاتی اقلیمی اشاره شده است.

قطب شمال؛ منطقه‌ای در حال تغییر سریع

گرم شدن قطب شمال همچنان سریع‌تر از میانگین جهانی است و در دهه گذشته، این منطقه بیشترین رکورد‌های دما را ثبت کرده است. به گفته استیو ثور، دانشمند ارشد موقت NOAA، این روند به ویژه در نتیجه ذوب خاک منجمد، تغییرات گسترده‌ای در اکوسیستم‌های منطقه ایجاد کرده است. این تغییرات نه تنها بر گیاهان و جانوران بلکه بر معیشت جوامع بومی نیز تاثیر گذاشته است.

در حالی که این تحولات در ابتدا به نظر می‌رسد که به نفع محیط زیست جهانی باشد، اما در واقع به دلایل مختلف از جمله آزاد شدن مواد سمی از خاک منجمد، نگرانی‌هایی را برای اکوسیستم‌های محلی به دنبال داشته است. محققان گزارش داده‌اند که رودخانه‌های قطب شمال به دلیل ورود آهن و دیگر فلزات سمی به رنگ نارنجی درآمده‌اند.

ذوب یخ‌های دریایی و تهدیدات زیست‌محیطی جدید

طبق گزارش NOAA، یخ‌های دریایی قطب شمال در ماه مارس سال ۲۰۲۴ به کمترین میزان در ۴۷ سال گذشته رسیده‌اند. این کاهش چشمگیر یخ‌ها نه تنها تاثیرات زیست‌محیطی جدی برای موجودات دریایی ایجاد کرده، بلکه بر شرایط جوی و وضعیت آب و هوا نیز اثرات منفی دارد. توندرا‌های آمریکای شمالی که پیش‌تر به طور گسترده‌ای بی‌برگ و خشک بودند، اکنون به منطقه‌ای سرسبز و با پوشش گیاهی وسیع تبدیل شده‌اند.

دولت ترامپ در دوران ریاست‌جمهوری خود اقداماتی را برای کم‌اهمیت جلوه دادن گزارش‌های مربوط به تغییرات اقلیمی انجام داده بود، اما گزارش سالانه NOAA همچنان هشدار‌های جدی درباره تغییرات اقلیمی در قطب شمال را برجسته می‌کند. این گزارش در واقع بازتابی از هشدار‌های علمی سال‌های گذشته است که نشان‌دهنده تهدیدات زیست‌محیطی و اجتماعی ناشی از تغییرات اقلیمی در این منطقه است.

گام‌های سیاسی و تغییرات لحن در گزارش‌ها

در حالی که گزارش سال گذشته NOAA به صراحت خواستار کاهش تولید سوخت‌های فسیلی شده بود، گزارش امسال به طور خاص به این موضوع اشاره نکرده است. این تغییرات در لحن گزارش، برخی از تحلیلگران را به این نتیجه رسانده که ممکن است فشار‌های سیاسی بر روی محتوای گزارش‌ها تاثیر گذاشته باشد. تام دی لیبرتو، دانشمند و مدیر رسانه‌ای Climate Central، با اشاره به این تغییرات گفت که در مجموع پیام‌های هشدارآمیز این گزارش مشابه گزارش‌های سال‌های گذشته است.

گزارش NOAA همچنین به چالش‌های بودجه‌ای اشاره کرده است که ممکن است بر کیفیت و دقت داده‌های اقلیمی در آینده تاثیر بگذارد. طبق این گزارش، کاهش بودجه برای برنامه‌های علمی و ماهواره‌ها می‌تواند جمع‌آوری داده‌ها را مختل کند و در نهایت تصمیم‌گیری‌های اقلیمی را تحت تاثیر قرار دهد.

تقویت قطب شمال و پیامد‌های آن

یکی از عوامل اصلی تغییرات سریع در قطب شمال پدیده‌ای به نام تقویت قطب شمال است که باعث می‌شود این منطقه دو تا چهار برابر سریع‌تر از سایر نقاط زمین گرم شود. این پدیده به دلیل تغییرات در جریان‌های اقیانوسی و میزان جذب نور خورشید در سطح زمین رخ می‌دهد. مارک آلیسی، دانشمند و عضو اتحادیه دانشمندان نگران، تاکید کرد که این تغییرات به سرعت در حال شکل‌دهی به وضعیت جدیدی در قطب شمال است که پیامد‌های جدی برای کل کره زمین به دنبال دارد.

قطب شمال، هشداری برای آینده کره زمین

گرم شدن سریع قطب شمال همچنان نشان‌دهنده یکی از بزرگترین بحران‌های زیست‌محیطی است که بشر با آن مواجه است. تغییرات در این منطقه نه تنها بر اکوسیستم‌های طبیعی اثر می‌گذارد، بلکه تهدیدات جدی برای معیشت جوامع بومی و امنیت زیست‌محیطی جهانی به همراه دارد. اهمیت بررسی و نظارت مستمر بر وضعیت قطب شمال، به‌ویژه در زمینه کاهش یخ‌های دریایی و تغییرات اکوسیستم، امری ضروری است.