دو فروند کشتی کانتینری شرکت سی‌اِم‌اِی سی‌جی‌اِم (CMA CGM) با موفقیت از کانال سوئز عبور کردند. این عبور، که پس از یک دوره طولانی تغییر مسیر کشتی‌ها به سمت دماغه امید نیک انجام شده است، می‌تواند نشانه‌ای از کاهش نسبی ریسک‌های امنیتی در یکی از حیاتی‌ترین مسیر‌های تجاری جهان باشد.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار بوشهر با اشاره به توسعه زیرساخت‌ها در مجتمع بندری نگین بوشهر گفت: تردد کشتی‌های تجاری پهن پیکر در بندر نگین بوشهر فراهم شده و زمینه رونق تجارت در این بندر ارتقا یافته است.

افزایش ۴۰ درصدی نرخ حمل کانتینر‌های ۴۰ فوتی، کاهش میانگین سرعت کشتی‌ها، افزایش تراکم بنادر، رکود در اوراق کشتی‌ها، تسلط کشتی‌سازان چینی بر صنعت ساخت کشتی، تأثیر تعرفه‌های آمریکا بر میزان حمل بار و رونق تجارت در بازار‌های نوظهور آسیا، از جمله رویداد‌های قابل توجه در بخش حمل‌ونقل دریایی هستند. تحلیلگران بر این باورند که وضعیت حمل‌ونقل دریایی در سال ۲۰۲۶ نیز مشابه سال ۲۰۲۵ خواهد بود، اگرچه عرضه از تقاضا پیشی خواهد گرفت.

سال ۲۰۲۵ نقطه تثبیت سلطه آسیا بر حمل‌ونقل کانتینری جهان خواهد بود، به طوری که بیش از ۷۰ درصد حجم جابه‌جایی کانتینرها در بنادر آسیایی متمرکز خواهد شد و چین، سنگاپور و دبی همچنان نقش کلیدی در لجستیک جهانی ایفا خواهند کرد.

امنیت دریای سرخ در روز‌های پایانی سال ۲۰۲۵ همچنان نامشخص است. اقیانوس هند غربی (WIO) همچنان شاهد افزایش تهدیدات دریایی است. این محیط امنیتی ناپایدار با تجدید حیات دزدی دریایی در امتداد خط ساحلی سومالی همراه شده است.

هرچند بحث‌ها در مورد کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا (آیمک) از سوی برخی از بنیانگذاران آن گا‌ها مطرح می‌شود، اما همچنان پرسش‌های اساسی در مورد اراده سیاسی برای اجرای این پروژه بلندپروازانه وجود دارد و به باور تحلیلگران، وضعیت غزه مانع اصلی در پیشرفت این کریدور محسوب می‌شود.

شرکت کشتیرانی MSC و گروه بندر شاندونگ، مراسم مشترکی را در بندر چینگدائو برگزار کردند که طی آن ترمینال مشترک کانتینری بندر شاندونگ–MSC به طور رسمی افتتاح شد. هدف از راه‌اندازی این ترمینال، افزایش حجم کانتینری سالانه MSC در این بندر است؛ به‌گونه‌ای که پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال ۲۰۲۵ از مرز ۳ میلیون TEU عبور کند.

اصطلاح «پاناماکس» به کشتی‌هایی اطلاق می‌شود که کاملاً منطبق بر حداکثر ابعاد مجاز عبور از کانال پاناما طراحی شده‌اند. حدود ۹ سال پیش، هم‌زمان با گسترش کانال پاناما، بسیاری از ناظران صنعت کشتیرانی این پرسش را مطرح کردند که آیا مرگ کشتی‌های کانتینری پاناماکس قریب‌الوقوع است یا خیر. در خصوص پروژه‌های ساخت جدید، این پیش‌بینی‌ها درست از آب درآمد. با این حال، کشتی‌های کلاس پاناماکس همچنان به فعالیت خود ادامه دادند و بسیاری از آنها در بازار اجاره یا تحت مالکیت شرکت‌های حمل‌ونقل، از موفقیت و دوام قابل توجهی برخوردار شدند.

حفاظت از محیط‌زیست دریایی دیگر یک اقدام اختیاری نیست و به یک مسئولیت عملیاتی حیاتی برای هر کشتی مدرن تبدیل شده است. با افزایش تجارت جهانی و تشدید مقررات زیست‌محیطی، کشتی‌ها به سیستم‌هایی مجهز شده‌اند که ضمن حفظ کارایی عملیاتی، آسیب به اکوسیستم‌های دریایی را به حداقل می‌رسانند.

چین در سال ۲۰۲۵ ترانزیت کشتی‌های خود از مسیر دریای شمال (NSR) را به‌طور قابل توجهی گسترش داد؛ به‌گونه‌ای که ۱۴ سفر کشتی کانتینری بین آسیا و اروپا انجام شد. این رقم در مقایسه با ۱۱ سفر در سال ۲۰۲۴ و هفت سفر در سال ۲۰۲۳ افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد. آخرین آمار‌ها حاکی از رشد مداوم فعالیت‌های کانتینری به رهبری چین در امتداد کریدور قطب شمال است.

دنیای دریانوردی در شرایطی از تغییرات شدید وارد سال ۲۰۲۶ می‌شود که توافق صلح در اوکراین همچنان بعید به نظر می‌رسد، دریای سرخ بی‌ثبات است و تحریم‌ها، تعرفه‌ها و اختلافات اقلیمی قرار است بخش عمده‌ای از گفتمان‌ها را به خود اختصاص دهند. در چنین شرایطی، چالش اصلی سال ۲۰۲۶ دسترسی به داده‌ها نیست، بلکه اعتماد به آنهاست.

در دوره کنونی ساختار تجارت جهانی با چالش‌های بسیاری مواجه است، بحران دریای سرخ و اختلالات ژئوپلیتیکی در نزدیکی کانال سوئز نشان داد که چگونه موانع می‌توانند به راحتی زنجیره‌های تأمین جهانی را متزلزل کند. طبق گزارش آژانس داده‌های سرمایه‌گذاری و رتبه‌بندی اعتباری (ICRA)، هزینه‌های حمل‌و‌نقل در مسیر‌های مرتبط با کانال سوئز حدود ۱۲۲ درصد افزایش یافته که ناشی از تنش‌های دریای سرخ در اواخر سال ۲۰۲۳ است، زیرا کشتی‌ها ناگزیر به دور زدن دماغه «امید نیک» در آفریقای جنوبی شدند.

وزیر راه و شهرسازی گفت: توسعه کریدور‌ها اولویت ماست. تاکید رئیس‌جمهور نیز بر توسعه است. در این رابطه و در حوزه دیپلماسی حمل‌و‌نقل، همکاران ما در وزارت خارجه تلاش کرده‌اند و این دوباره اقدامی عملیاتی کردن و آشتی کردن در حوزه حمل‌و‌نقل با کشور‌های همسایه در تمام برنامه‌های کاری ما وجود دارد.

رئیس پنجمین همایش توسعه دریامحور با تاکید بر ظرفیت بالای بخش خصوصی در کشتیرانی اعلام کرد که تحریم‌ها مانع فعالیت ناوگان ایرانی نیست، اما گلوگاه‌های ریلی مسیر‌های استراتژیک مانند زاهدان-چابهار و رشت- آستارا نیازمند تکمیل هستند تا بهره‌وری اقتصاد دریامحور کشور افزایش یابد.