تجارت دریابرد جهانی از بحران مالی تاکنون

10 سال از ورشکستگی شرکت Lehman Brothers می گذرد، اتفاقی که منجر به رکود اقتصادی در سطح جهانی شد و اثر شدیدی بر همه بخش‌های صنعت کشتیرانی، حداقل از طریق تأثیر بر گستره وسیعی از کالاها، گذاشت. در این دهه یعنی از سال 2008 تا 2018 بر تجارت دریابرد جهانی چه گذشت؟

کد خبر: ۸۲۲۸۱

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۳۹۷ - ۱۱:۳۱

به گزارش گروه بین الملل مانا، در 15 سپتامبر 2018 دقیقاً یک دهه از بزرگترین ورشکستگی تاریخ (ورشکستگی شرکت  Lehman Brothers) گذشت، اتفاقی که بحران مالی را در سراسر جهان گستراند و صنعت کشتیرانی از این قاعده مستثنی نبود. در ادامه تغییراتی که در دهه گذشته از 2008 تا کنون در تجارت دریابرد جهانی به وجود آمده را تحلیل می‌کنیم.

واگنی که چرخ‌هایش در رفت!
در 15 سپتامبر 2008، پس از عدم اطمینان شدیدی که بازار را فراگرفت، شرکت خدمات مالی Lehman Brothers بزرگترین ورشکستگی تاریخ ایالات متحده را رغم زد و باعث متشنج شدن بازارهای مالی در کل جهان شد. در ماه‌های پس از آن، جریان مالی محدود منجر به کاهش تجارت در سطح جهان شد و در عین حال کاهش تولید در سطح صنایع جهانی، تقاضای مواد خام را کاهش داد و بالطبع آن تقاضا برای کالاهای ساخته شده به شدت تنزل یافت. در نتیجه، در سال 2009 تجارت دریابرد جهانی با 3.8 درصد افت نسبت به سال 2008 به 8.3 میلیارد تن رسید که اولین کاهش از سال 1998 تا آن زمان بود. در میان سه بخش اصلی کشتیرانی، تجارت کانتینری بیشترین آسیب را دید و با افت 11 درصدی نسبت به سال 2008 در سال 2009 به 1.1 میلیارد تن رسید. در عین حال، اگرچه اقتصاد چین محرک خوبی برای تجارت برخی از کالاها بود، نتوانست از کاهش 3 درصدی تجارت دریابرد فله خشک و نفت در سال 2009 نسبت به سال 2008 جلوگیری کند.
افت و خیزها
در سال 2010، تجارت دریابرد، ناگهان جهش رو به بالایی داشت و نسبت به سال 2009، با رشد 9.4 درصدی به 9.1 میلیارد تن رسید. این افزایش چشمگیر به‌طور عمده ناشی از بهبود 12 درصدی تجارت فله خشک بود اما در عین حال رشد 14 درصدی حجم تجارت (از منظر تن) نیز به این رشد کمک می‌کرد. این افزایش حجم تجارت نمایانگر تعدادی بسته حمایتی دولت‌ها و همچنین نرخ بهره پایین و رشد اقتصادی سریع در تعدادی از کشورهای در حال توسعه بود.
از این نقطه به بعد توسعه تجارت دریابرد جهانی با سرعتی یکنواخت ادامه یافت به‌طوری‌که از سال 2008 تا 2017 در مجموع رشد تجارت دریابرد جهانی 34 درصد (نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) 3.3 درصد) بود. این رشد عمدتاً ناشی از رشد چشمگیر واردات سنگ آهن چین می‌شد که منجر به افزایش 45 درصدی تجارت فله خشک بین سال‌های 2008 تا 2017 یعنی نرخ رشد مرکب سالانه‌ای برابر با 4.2 درصد شد. تجارت کانتینری نیز با 45 درصد افزایش به 1.8 میلیارد تن در سال 2017 رسید در حالی‌که تجارت نفت رشد نسبتاً کمی در حد 13 درصد (یعنی رشد مرکب سالانه ای برابر با 1.4 درصد) را از سال 2008 داشته چرا که کاهش واردات نفت خام به آمریکا و اروپا، افزایش محمولات به چین و سایر کشورهای در حال توسعه را محدود کرد.
چه چیزی پیشِ رو است؟
با نگاهی به آینده، پیش‌بینی اولیه آن است که تجارت فله خشک و نفت رشد نسبتاً ثابتی را در سال 19-2018 داشته باشد (به ترتیب 3-2 درصد و 2-1 درصد) و تجارت کانتینری نیز سالانه حدود پنج درصد رشد کند. در کل، پیش‌بینی می‌شود تجارت دریابرد در سال 2018 رشد 3.1 درصدی داشته باشد و به 12 میلیارد تن برسد که به نسبت سال 2008 افزایش 38 درصدی را نشان می‌دهد. برای سال 2019 نیز رشد سه درصدی پیش‌بینی می‌شود.
بنابراین، در حالی‌که بحران مالی اثر شگرفی بر صنعت کشتیرانی گذاشت، تجارت دریابرد جهانی از سال 2008 تاکنون تحولات زیادی را پشت سر گذاشته است. برآورد می‌شود از سال 2008 تا سال 2018 رقمی بالغ بر 3.3 میلیارد تن بر تجارت دریابرد افزوده شده باشد در حالی که از سال 1998 تا 2008 که به دوره شکوفایی صنعت کشتیرانی معروف است، مقدار افزایش تجارت دریابرد جهانی 3.1 میلیارد تن بود. پس باید چرخه‌ها و روندهای جهانی را دنبال کرد تا نتیجه گرفت که دهه‌ی آتی مترصد چه وقایع و اتفاقاتی است.