بررسی عملکرد سازمان بنادر در سال 94در گفتگو با مشاور مدیر عامل سازمان بنادر

سرمایه گذاری خارجی در بنادر نیازمند مجوز دولت است

کد خبر: ۶۰۹۲۱

تاریخ: ۲۲ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۰:۱۵

دستاورد مذاکره ایران با گروه 1+5 و در نتیجه توافق بعمل آمده در راستای توقف تحریم ها و گشایش اقتصادی ایران مهمترین دستاوردی بود که بنادر کشور باید از آن سهم می بردند. امید آن بود که از فردای طرح برجام این گشایش منجر به ورود لاینرهای خارجی شود و رونق ترافیک در بنادر استراتژیک کشور بازگردانده شود.
"هادی حق شناس" مشاور مدیر عامل سازمان بنادر در گفتگو با مانا، از تلاش سازمان برای بازگرداندن لاینرهای خارجی، تعیین تکلیف تجهیز بندر شهیدرجایی، واگذاری و عملیاتی کردن حضور سرمایه گذار خارجی در چابهار و طرح خارج ساختن کشتی های مغروقه در بندر خرمشهر سخن گفت. ادامه این گفتگو را می خوانید:

* سازمان بنادر و دریانوردی در سال 1394 چقدر به اهداف تعیین شده خود دست یافت؟
ـ به دلیل آثار تحریمی در حوزه تخلیه و بارگیری به اهدافی که داشتیم دست نیافتیم. تحریم ها گشایش اعتبار را برای بازرگانان دشوار و در برخی موارد غیر ممکن کرده بود به همین دلیل تناژ تخلیه و بارگیری در این سال در وضعیت مطلوب نبود و رشد کاهشی داشت.
اما از منظر اهداف و کارکردهای کلان سازمانی، بخشی از برنامه های سازمان برای سال 1394 محقق شد. از جمله این اهداف؛ احداث و افتتاح اسکله ها در بنادر شمالی و بطور مشخص بنادر امیر آباد و انزلی بود. همچنین در این سال تجهیز بنادر شمالی و جنوبی در دستور کار بود که انجام شد؛ من جمله تجهیز واحد های دریایی که مهمترین آنها یدک کش ها و واحد های تجسس و نجات است.
از دیگر اهداف سازمان که طی سال های اخیر پیگیری شده اشاعه فرهنگ دریانوردی و توسعه سفرهای دریایی است. به همین منظور امسال در بنادر شمالی و جنوبی ترمینال های مسافری و واحدهای دریایی جهت خدمت رسانی به مسافران تجهیز شدند. یکی از کارهایی که در این زمینه صورت گرفت پرداخت تسهیلات مناسب به بخش خصوصی از محل وجوه اداره شده برای خرید شناورهای استاندارد است. بر این اساس به نظر می رسد در نوروز 1395 ما با استقبال مسافران نوروزی بیشتری از سفرهای دریایی نسبت به سال جاری مواجه شویم چرا که تسهیلات بهتری نسبت به گذشته برای آنها فراهم شده است.

* در دستیابی به اهداف کلان چقدر موفق بودید؟
ـ در بحث اهداف استراتژیک یکی از مهمترین آنها تعیین تکلیف ترمینال های شماره یک و دو بندر شهید رجایی بود که طی روزهای آتی و در روزهای باقی مانده سال جاری پیش فراخوان آن برای انتخاب اپراتور اعلام خواهد شد. یکی دیگر از مهمترین پروژه هایی که سازمان بنادر در سال 94 پیگیری کرد تکمیل فاز سه بندر شهید رجایی است که از محل 25 درصد تعیین تکلیف شد. با توجه به اینکه ریاست محترم جمهور در بازدید از بندر شهید رجایی تاکید داشتند که فاز3 تا پایان دولت یازدهم به بهره برداری کامل برسد من فکر می کنم که احتمال قریب به یقین در پایان همین دولت امکان بهره برداری از این فاز وجود دارد. البته این مسئله منوط به تامین اعتبارات مناسب برای این طرح خواهد بود.
یکی دیگر از اهداف کلان سازمان بنادر در تجهیز بندر شهید رجایی به عنوان مهمترین بندر کانتینری کشور برگزاری مناقصه خرید گنتری کرین ها بود که در سال 94 این مناقصه برگزار و متعاقب آن پیمانکار تعیین گردید. بر این اساس و طبق جدول زمانبندی در نظر گرفته شده تجهیزات مربوطه به تدریج در بندر شهید رجایی نصب خواهد شد. زمانبندی هم از 18 تا نهایت 24 ماه در نظر گرفته شده است. این تجهیزات در حوضچه شماره دو بندر شهید نصب می شوند که در پی آن ظرفیت کانتینری بندر شهید رجایی به دوبرابر میزان کنونی افزایش می یابد.

* در دیگر بنادر کشور در سال 94 کار چگونه پیش رفت؟
ـ از جمله عملیات کلیدی در سال 94 ، در بندر خرمشهر انجام گرفت. در این سال حداقل 30 شناور مغروقه باقی مانده از دوران جنگ تحمیلی از بستر اروند رود خارج شد. این کار در جهت تسهیل تردد شناورها و ایمن سازی مسیر بندر خرمشهر بسیار ضروری بود.
بندر چابهار هم به عنوان یکی از مهمترین پروژه های استراتژیک سازمان بنادر در سال 94 پیشرفت مناسبی داشت. در واقع با مجوزی که هیئت دولت به سازمان بنادر اعطا کرد شرکت پروژه این بندر تاسیس شد. با توجه به علاقمندی کشورهای مختلف مانند هند برای بهره مندی از موقعیت مناسب این بندر و سرمایه گذاری در آن؛ اعتبارات مناسبی از محل صندوق توسعه ملی برای ساخت، لایروبی، تجهیز و تکمیل این بندر در اختیار بندر چابهار قرار گرفت. ما امیدوار هستیم که در سال آتی بندر چابهار به صورت کامل عملیاتی شود.

* به دستاوردها اشاره کردید. اما مهمترین ناکامی سازمان بنادر در سال 94 در دستیابی به اهداف چه بود؟
ـ به نظر می رسد اگر روند دستیابی به برجام مقداری سریع تر می شد و توافق نهایی زودتر صورت می گرفت سازمان بنادر می توانست خطوط لاینری را که پیش از تحریم ها بنادر کشور را ترک کرده بودند مجددا به بنادر برگرداند. ما امسال موفق نشدیم همه خطوط لاینرهای خارجی را به بندر شهید رجایی برگردانیم. متاسفانه سیکل بازگشت این لاینرها مقداری زمان بر است. با این وجود من تصور می کنم که در سال 95 همه خطوط لاینری که پیش از تحریم ها در بنادر کشور حضور داشتند مجددا به بنادر کشور برگردند.

* مهمترین دستاورد سازمان بنادر در سال 94 چه بود؟ آیا اساسا دستاوردی بوده که بخواهید آن را از دیگر دستاورها منفک و مهم تر بدانید؟
ـ تعیین تکلیف شرکت پیمانکار تجهیز بندر شهید رجایی به گنتری کرین ها یکی از مهمترین موفقیت های سال 94 برای سازمان بنادر به شمار می رود.

* از زمان جدی شدن بحث برجام و در پسابرجام اخبار متعددی از ابراز تمایل سرمایه گذاران خارجی برای سرمایه گذاری در بنادر کشور به گوش می رسد. آیا می توان امیدوار بود که در سال آتی این ابراز تمایل ها به تفاهم نامه یا قراردادهای عملیاتی بدل شود؟
ـ سرمایه گذاری خارجی در بنادر کشور چه در بخش ساخت زیر ساخت ها و چه در حوزه اپراتوری نیازمند مجوزهای ویژه دولت و مجلس دارد. بنابراین تا زمانی که فرآیند مجوزها طی نشود طبیعی است که نمی توان وارد بحث سرمایه گذاری خارجی در بنادر شد. به عنوان مثال بندر شهید رجایی مهمترین بندر کشور و شاهراه تجاری کشور محسوب می شود بر این اساس نمی توان در رابطه با واگذاری این بندر به سرمایه گذار خارجی به راحتی صحبت کرد. این نوع مسائل باید در سطوح بالاتری تصمیم گیری شود. با این حال سازمان بنادر و دریانوردی به دنبال تعیین تکلیف این مسئله نیز هست. سازمان بنادر متولی طرح جامع بنادر ایران است بر این اساس دولت محترم باید تعیین تکلیف کند که منابع این طرح از کجا تامین شود. آیا مستقیما از سوی دولت تامین شود یا با هدایت خود دولت منابع از محل های دیگر به دست آید. مطمئنا یکی از این منابع می تواند سرمایه گذاری داخلی و خارجی باشد که نیازمند مجوز های ویژه است.

* پیش از این به بندر چابهار پرداختید. همانطور که می دانید یکی از نقاط ضعف بندر چابهار که به گفته کارشناسان می تواند ظرفیت های ایجاد شده در خود بندر را معطل کند عدم توسعه یافتگی پسکرانه آن بخصوص در حوزه خطوط ریلی است. سازمان بنادر برای رفع این مشکل چه اقداماتی را صورت داده و در سال 95 پیگیری خواهد کرد؟
ـ راه آهن در ایران به دلایل مختلف از ظرفیت های موجود برای اتصال به بنادر استفاده نکرده است. برآوردها می گوید که مجموع باری که با راه آهن از تمامی بنادر و شمالی و جنوبی متصل به خط آهن جابجا می شود کمتر از 10 درصد از کل بار است. بنابراین اینطور نیست که ما فکر کنیم صرف اتصال بندر چابهار به خط آهن از کل ظرفیت های این بندر استفاده خواهد شد.

* چشم انداز پیش روی سازمان بنادر در سال 1395 را چگونه ارزیابی می کنید؟
ـ با توجه به هدف گذاری رئیس جمهور از رشد پنج تا 6 درصد اقتصادی که کم و بیش در پیش بینی های سال آتی نهادهای اقتصادی بین المللی هم محتمل دانسته شده؛ ما امیدوار هستیم که با افزایش میزان صادرات، واردات و ترانزیت، سال 95 از سال های پیش برای بنادر کشور سال بسیار بهتری باشد. در واقع همواره رشد تخلیه و بارگیری در بنادر از میزان رشد اقتصادی بیشتر بوده است. بر این اساس به نظر می رسد که در سال پیش رو شرایط بسیار بهتر از وضعیت کنونی باشد.