تحولات ژئوپلیتیکی گرداننده اصلی بازار نفتکش‌ها

تحولات ژئوپلیتیکی در سال ۲۰۲۵ بر بازار نفتکش‌ها سایه انداخت. مجموعه‌ای از تحریم‌ها، درگیری‌های جهانی، جنگ‌های تجاری آمریکا و بن‌بست بر سر عوارض بندری میان آمریکا و چین از جمله رویداد‌های کلیدی تأثیر گذار بوده‌اند. امروزه هرگونه حمله به زیرساخت‌های نفتی کشور‌ها، اختلال در صادرات، یا بستن تنگه هرمز پیامد‌های فوری و شدیدی برای بازار حمل‌ونقل نفت جهان خواهد داشت. از سوی دیگر احتمال ازسرگیری حملات شبه نظامیان حوثی در دریای سرخ وجود دارد به‌ویژه آنکه مقامات حوثی اخیراً هشدار‌های تازه‌ای صادر کرده‌اند.

کد خبر: ۱۰۶۰۸۸

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۸:۴۶

به گزارش گروه بین‌الملل مانا به نقل از Safety4Sea، کارگزاری گیبسون در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد تحولات اخیر در ونزوئلا یک غافلگیری بزرگ بوده و موجب بازتنظیم شدید جریان‌های نفت خام این کشور شده است.
بر اساس این گزارش، در حال حاضر صادرات نفت از مسیر پالایشگاه‌های مستقل چینی که با استفاده از ناوگان سایه فعالیت می‌کردند، به سمت کشتی‌های متعارف تغییر مسیر داده و بیشتر این محموله‌ها در حوزه اقیانوس اطلس باقی مانده‌اند. در حالی که تصویر کلی هنوز در حال شکل‌گیری است، انتظار می‌رود محموله‌های اولیه عمدتاً به سمت بازار آمریکا هدایت شوند.
این موضوع تاکنون به جهش قابل‌توجه نرخ‌های نفتکش‌های آفرامکس کمک کرده است، به‌طوری که این نرخ‌ها در هفته‌های اخیر به بالاترین سطح چندساله خود رسیده‌اند.
ایجاد تنش‌ها میان آمریکا و ایران از عوامل تأثیرگذار بر بازار است. آمریکا به‌طور محسوسی حضور نظامی خود در خاورمیانه را افزایش داده است.
با این حال، برای بازارهای متعارف نفتکش، ریسک‌ها به‌وضوح به سمت نوسان بیشتر متمایل شده‌اند. هرگونه حمله به زیرساخت‌های نفتی کشورهای خاورمیانه، اختلال در صادرات یا ایجاد وقفه در تنگه هرمز، پیامدهای فوری و شدیدی برای بازار حمل‌ونقل نفت به همراه خواهد داشت.
از سوی دیگر، احتمال ازسرگیری حملات حوثی‌ها در دریای سرخ نیز وجود دارد؛ به‌ویژه آنکه مقامات حوثی اخیراً هشدارهای تازه‌ای صادر کرده‌اند.
مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین همچنان ادامه دارد. آخرین گفت‌وگوهای سه‌جانبه «سازنده» توصیف شده‌اند، اما پیشرفت معناداری به همراه نداشته و قرار است مذاکرات بیشتری در ماه فوریه برگزار شود.
اگرچه دستیابی به یک توافق جامع هنوز دور از دسترس است، اما در صورت تحقق، پیامدهای گسترده‌ای برای جریان‌های نفت، قیمت‌ها، تقاضای نفتکش‌های متعارف، تحریم‌ها، تقاضا برای ناوگان تاریک، قیمت دارایی کشتی‌های سالخورده و سطوح اسقاط به همراه خواهد داشت.
در مقابل، شکست مذاکرات احتمالاً به تحریم‌های مستقیم سخت‌گیرانه‌تر و اقدامات ثانویه قوی‌تر منجر می‌شود که به‌طور اجتناب‌ناپذیر اختلالات بیشتری در بازار حمل ایجاد کرده و می‌تواند تغییرات بیشتری در مسیرهای تجاری رقم بزند.
توقیف اخیر نفتکش‌های مرتبط با تجارت روسیه توسط مقامات آمریکا در اقیانوس اطلس شمالی و نیروهای فرانسوی در مدیترانه نشان می‌دهد که ریسک مداخله در حال افزایش است و برخی از کشورها وارد قلمرویی تا حد زیادی ناشناخته می‌شوند.
در مقیاسی گسترده‌تر، اقدامات سیاستی مستقیم‌تر و تهاجمی‌تر دولت ترامپ لایه دیگری از عدم‌قطعیت را به بازار افزوده است. تهدید اخیر به اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی بر کالاهای کانادایی در واکنش به توافق‌های احتمالی کانادا و چین، نمونه‌ای بارز از این رویکرد است. اگرچه تنش‌های مربوط به گرینلند فعلاً فروکش کرده، اما این موضوع خطرات بالقوه‌ای برای هماهنگی فرا‌آتلانتیکی در حوزه تجارت، امنیت و اجرای تحریم‌ها برجسته می‌کند.
از سوی دیگر، عوارض بندری آمریکا–چین اگرچه برای مدت ۱۲ ماه متوقف شده‌اند، اما چشم‌انداز پس از پایان این دوره همچنان بسیار نامطمئن است و ممکن است این موضوع به اهرمی در مذاکرات آینده تبدیل شود. به هر حال، هرگونه تشدید دوباره تنش‌ها تأثیر ویژه‌ای بر بخش نفتکش‌های VLCC خواهد داشت، چرا که نزدیک به ۴۰ درصد تجارت جهانی VLCC به مقصد چین انجام می‌شود.
اگرچه بازار آمریکا اهمیت بالایی دارد، اما به گفته گیبسون، نفتکش‌های تحت مالکیت یا مدیریت چین گزینه‌های متنوعی برای فعالیت در تقریباً تمام گروه‌های تناژی در اختیار دارند.
در پایان باید گفت نیروهای ژئوپلیتیکی همچنان عامل غالب شکل‌دهنده بازار نفتکش‌ها در سال جاری خواهند بود. با حل‌نشده ماندن مناقشات، تغییر مداوم تحریم‌ها و غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر شدن سیاست‌های تجاری، انتظار می‌رود نوسان‌ها ادامه یابد. بیش از هر زمان دیگری، بازار حمل‌ونقل نفت نه صرفاً بر اساس عرضه و تقاضا، بلکه تحت تأثیر تصمیمات سیاسی شکل می‌گیرد.