گردشگری دریایی با حرف و شعار رونق نمی‌گیرد/ فاصله میان شعار تا واقعیت در مقصدی به نام بوموسی

گردشگری دریایی به‌عنوان یکی از مزیت‌های راهبردی استان هرمزگان، سال‌هاست در اسناد بالادستی، سخنان مسئولان و برنامه‌های توسعه‌ای مورد تأکید قرار می‌گیرد؛ ظرفیتی که می‌تواند با اتکا به جزایر متعدد از جمله بوموسی، موقعیت ژئوپلیتیکی و تنوع فرهنگی، به موتور محرک اقتصاد محلی و اشتغال پایدار تبدیل شود. با این حال، واقعیت میدانی نشان می‌دهد این حوزه همچنان با چالش‌های ساختاری و اجرایی متعددی مواجه است که مانع تحقق اهداف اعلامی شده‌اند.

کد خبر: ۱۰۶۰۴۷

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۱:۲۸

به گزارش مانا، کمبود زیرساخت‌های پایه‌ای گردشگری دریایی، نبود ناوگان مناسب و ایمن، ضعف خدمات متناسب با گردشگران، نبود نظام منسجم بازاریابی و همچنین خلاء آموزش تخصصی برای فعالان محلی، از جمله مشکلاتی است که نه‌تنها روند توسعه این بخش را کُند کرده، بلکه اعتماد بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران را نیز با تردید مواجه ساخته است.

در این میان، در چند سال اخیر جزیره بوموسی بیش از دیگر مقاصد دریایی هرمزگان در کانون تبلیغات و اظهارنظر‌های رسمی قرار گرفته است. طی ماه‌های اخیر، بار‌ها از این جزیره به‌عنوان «مقصد نوظهور گردشگری» یاد شده، اما تجربه‌های محدود و اولیه اجرای تور‌های گردشگری در این جزیره، تصویر متفاوتی از واقعیت موجود ترسیم می‌کند و این خلاءها، فاصله معناداری با شعار‌ها و وعده‌های مطرح‌شده دارد.

فعالان گردشگری و برگزارکنندگان چند تور نخست در مقصد بوموسی، از نبود زیرساخت‌های حداقلی پذیرش گردشگر، فقدان آموزش و آمادگی جامعه محلی و ساکن جزیره و ... گلایه دارند. این تداخل‌ها، عملاً امکان برنامه‌ریزی منسجم و ارائه تجربه‌ای قابل‌قبول به گردشگران را با اختلال مواجه کرده و از سوی دیگر، نمی‌توان تداخل جدی فعالیت گردشگری با سایر کاربری‌ها و فعالیت‌های غالب جزیره را نادیده گرفت.

از سوی دیگر، اعمال محدودیت‌های شدید و بعضاً غیرشفاف از سوی متولیان و جامعه میزبان، موجب شده تجربه گردشگری در بوموسی بیش از آنکه جذاب و متمایز باشد، پرریسک و پرهزینه تلقی شود؛ موضوعی که بازخورد منفی آن به‌سرعت در شبکه فعالان گردشگری و تورگردانان بازتاب یافته است.

نکته مغفول‌مانده در اغلب برنامه‌ها و اظهارنظر‌های مرتبط با گردشگری دریایی استان هرمزگان، نبود یک مدیریت جامع، یکپارچه و هدفمند در این حوزه است. توسعه گردشگری، به‌ویژه در مناطق حساس و راهبردی مانند جزایر، نیازمند نقشه راه روشن، تقسیم وظایف مشخص میان دستگاه‌ها و سازوکار هماهنگ‌کننده‌ای است که در حال حاضر نشانه‌های آن به‌طور جدی در ساختار اجرایی استان مشاهده نمی‌شود.

در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری‌ها عمدتاً مقطعی، واکنشی و متکی بر نگاه کوتاه‌مدت است. در حالی که این نگاه بیشتر به بیان کلی پتانسیل‌ها بسنده می‌کند و کمتر به الزامات تحقق آنها توجه دارد. واقعیت این است که بخش قابل توجهی از مسئولان تنها با بخش محدودی از ظرفیت‌های گردشگری دریایی آشنا هستند و این آگاهی ناقص، خود به مانعی برای برنامه‌ریزی دقیق و آینده‌نگرانه تبدیل شده است.

از سوی دیگر، بی‌توجهی به دیدگاه‌های کارشناسی و مشاوره‌های تخصصی، یکی از ضعف‌های جدی در مسیر توسعه گردشگری دریایی هرمزگان به شمار می‌رود. در حالی که فعالان حرفه‌ای، دانشگاهیان و تورگردانان باتجربه بار‌ها نسبت به الزامات زیرساختی، اجتماعی و مدیریتی این حوزه هشدار داده‌اند، این نظرات کمتر به تصمیم‌های اجرایی و سیاست‌گذاری‌های عملی تبدیل شده است.

تجربه‌های جهانی و حتی نمونه‌های موفق داخلی نشان می‌دهد صرفاً با تکرار واژه «ظرفیت» و برجسته‌سازی قابلیت‌های طبیعی و جغرافیایی، گردشگری رونق نمی‌گیرد. آنچه به یک مقصد جان می‌بخشد، ترکیب برنامه‌ریزی هدفمند، مدیریت علمی، مشارکت جامعه محلی و اعتماد به نظر کارشناسان است؛ مؤلفه‌هایی که تا زمانی که به‌طور جدی در دستور کار گردشگری دریایی هرمزگان و به‌طور خاص جزیره بوموسی قرار نگیرد، فاصله میان شعار و واقعیت همچنان پابرجا خواهد ماند.

به نظر می‌رسد پیش از هرگونه تبلیغ گسترده و طرح نام بوموسی به‌عنوان مقصد گردشگری، لازم است الزامات اولیه این صنعت، از زیرساخت و آموزش گرفته تا تعیین تکلیف کاربری‌ها و تدوین چارچوب‌های شفاف فعالیت، به‌صورت واقعی و میدانی فراهم شود. در غیر این صورت، تداوم فاصله میان گفتار و عمل، نه‌تنها کمکی به توسعه گردشگری دریایی هرمزگان نخواهد کرد، بلکه سرمایه اجتماعی و اعتماد فعالان این حوزه را نیز با آسیب جدی مواجه می‌سازد.

در پایان، یادآور می‌شود که نوع نگاه کارگزاران در حوزه گردشگری نیازمند تغییرات اساسی و ریشه‌ای است. چرا که، گردشگری با حرف و شعار رونق نمی‌گیرد و گردشگر پیش از نیاز به این شعارها، نیازمند خدمات شایسته و مناسب است.