ثروت معدنی گرینلند در کانون رقابت قدرت‌ها

گرینلند، یک منطقه خودمختار متعلق به دانمارک، به دلیل موقعیت راهبردی و ثروت معدنی بسیار خود توجه بین‌المللی را به خود جلب کرده است. طبق برخی ادعاها، جی دی ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، پس از تشدید تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برای تصاحب این منطقه، با مقامات دانمارکی و گرینلندی دیدار خواهند کرد.

کد خبر: ۱۰۵۸۷۷

تاریخ: ۰۴ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۱:۱۹

به گزارش گروه بین‌الملل مانا، بررسی سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهد که ۲۵ مورد از ۳۴ ماده معدنی که توسط کمیسیون اروپا به عنوان «مواد اولیه حیاتی» طبقه‌بندی شده‌اند، در گرینلند وجود دارند. هرچند استخراج نفت و گاز به دلایل زیست‌محیطی ممنوع است، اما استخراج معادن به دلیل موانع بوروکراتیک و مخالفت جوامع بومی تا حد زیادی توسعه نیافته است.

عناصر خاکی کمیاب

بزرگترین ذخایر عناصر نادر خاکی گرینلند در استان گاردار جنوبی واقع شده است. شرکت‌هایی مانند Critical Metals Corp،  Energy Transition Minerals و Neo Performance Materials در حال ارزیابی پروژه‌ها هستند، البته برخی از آنها به دلیل اختلافات حقوقی متوقف شده‌اند. عناصر خاکی کمیاب برای آهنربا‌های دائمی مورد استفاده در وسایل نقلیه الکتریکی و توربین‌های بادی ضروری هستند و آنها را به یک بخش اساسی در گذار جهانی به انرژی سبز تبدیل می‌کنند.

گرافیت

ذخایر گرافیت در گرینلند نیز بسیار بالا بوده و پروژه Amitsoq توسط GreenRoc به دنبال مجوز بهره‌برداری از آن است. گرافیت طبیعی در درجه نخست در باتری‌های خودرو‌های برقی و فولادسازی استفاده می‌شود. این امر گرینلند را به عنوان تأمین‌کننده بالقوه برای صنعت باتری جهانی در حال گسترش معرفی می‌کند.

مس و نیکل

ذخایر مس، به ویژه در شمال شرقی و مرکز-شرق گرینلند، هنوز کشف نشده باقی مانده‌اند. شرکت «۸۰ مایل» که در فهرست بورس لندن قرار دارد، به دنبال توسعه سایت دیسکو-نوسواک بوده که حاوی نیکل، پلاتین و کبالت نیز است. به ویژه ذخایر نیکل بالا بوده و شرکت آنگلو امریکن از سال ۲۰۱۹ حق اکتشاف در غرب گرینلند را در اختیار دارد. هر دو فلز مس و نیکل، برای تولید فولاد ضد زنگ و فناوری باتری خودرو‌های برقی بسیار مهم هستند.

روی

روی در شمال گرینلند و در امتداد سازندی به طول بیش از ۲۵۰۰ کیلومتر متمرکز شده است. پروژه Citronen Fjord به عنوان یکی از بزرگترین منابع روی-سرب توسعه نیافته جهان معرفی شده که البته، توسعه تجاری آن محدود بوده است.

طلا و الماس

طلا نیز در اطراف «Sermiligaarsuk» در جنوب گرینلند متمرکز شده و شرکت Amaroq Minerals سال گذشته معدنی را در کوه نالوناک افتتاح کرد. هرچند ذخایر الماس عمدتاً در غرب هستند، اما ذخایر کوچکتر در جا‌های دیگر می‌توانند از نظر تجاری مقرون به صرفه باشند و به تنوع معدنی جزیره بیفزایند.

آهن، تیتانیوم وانادیوم، تنگستن و اورانیوم

ذخایر سنگ آهن در جنوب، مرکز و شمال غربی گرینلند واقع شده‌اند. منابع تیتانیوم و وانادیوم در مناطق جنوب غربی، شرق و جنوب پراکنده شده‌اند، باید توجه داشت که وانادیوم به ویژه برای آلیاژ‌های فولادی ویژه مهم است. تنگستن عمدتاً در مرکز-شرق و شمال شرقی گرینلند یافت می‌شود. استخراج اورانیوم نیز از سال ۲۰۲۱ تحت دولت اینوئیت آتاکاتیگیت عملاً ممنوع شده و توسعه پروژه‌های عناصر خاکی کمیاب حاوی اورانیوم به عنوان محصول جانبی را متوقف کرده است.

پیامد‌های راهبردی

ثروت معدنی گرینلند، آن را به عنوان یک قطب بالقوه برای کالا‌های حیاتی جهانی، از جمله کالا‌های ضروری برای فناوری‌های سبز و صنایع دفاعی، تبدیل می‌کند. با این حال، حفاظت‌های زیست‌محیطی، مخالفت‌های بومی و موانع بوروکراتیک، توسعه را کند کرده است. موقعیت راهبردی این جزیره در قطب شمال، اهمیت ژئوپلیتیکی آن را افزایش می‌دهد و توجه ایالات متحده، چین و سایر قدرت‌هایی را جلب می‌کند که به دنبال دسترسی به مواد معدنی و مسیر‌های کشتیرانی قطب شمال هستند.

تحلیل شرایط

ثروت معدنی گرینلند نشان‌دهنده یک فرصت راهبردی و اقتصادی قابل توجه است، اما تحقق آن به هیچ وجه ساده نیست. هرچند این جزیره حاوی برخی از مهم‌ترین منابع جهان، عناصر کمیاب، است، اما استخراج گرافیت، مس، نیکل و روی توسط مقررات زیست‌محیطی، مخالفت‌های بومی و فرآیند‌های پیچیده بوروکراتیک محدود می‌شود. این امر باعث ایجاد تنش بین پتانسیل اقتصادی و پایداری اجتماعی/زیست‌محیطی شده که بسیاری از مناطق غنی از منابع با آن درگیر هستند.

از منظر ژئواکونومیکی، ذخایر گرینلند آن را به یک بازیگر کلیدی در زنجیره تأمین جهانی برای فناوری‌های سبز و مواد دفاعی تبدیل می‌کند. به عنوان مثال، عناصر خاکی کمیاب و گرافیت برای باتری‌های خودرو‌های برقی، توربین‌های بادی و آهنربا‌های دائمی حیاتی هستند. با افزایش تقاضای جهانی برای این کالاها، گرینلند می‌تواند به یک تأمین‌کننده حیاتی در خارج از چین تبدیل شود که اکنون بر بسیاری از این بازار‌ها تسلط دارد.

از نظر سیاسی نیز، این وضعیت اهمیت ژئوپلیتیکی گرینلند را افزایش می‌دهد. براساس اظهارات دونالد ترامپ، ایالات متحده، نه تنها به دلیل مواد معدنی، بلکه به دلیل موقعیت راهبردی آن در قطب شمال، به گرینلند علاقه نشان داده است. قدرت‌های دیگر، از جمله چین، از نزدیک اوضاع را زیر نظر دارند و ترکیب منابع و جغرافیا می‌تواند گرینلند را به نقطه کانونی رقابت قدرت‌های بزرگ در قطب شمال تبدیل کند.

با این وجود، رعایت احتیاط هم ضروری است. تأکید بیش از حد بر بهره‌برداری سریع از منابع می‌تواند باعث ناآرامی‌های اجتماعی، تخریب محیط زیست و اصطکاک دیپلماتیک با دانمارک یا گروه‌های بومی شود. اگر گرینلند بخواهد از پتانسیل معدنی خود بدون تشدید تنش‌های داخلی یا بین‌المللی استفاده کند، نیاز به معدنکاری پایدار، چارچوب‌های نظارتی دقیق و تعامل معنادار با جوامع محلی ضروری خواهد بود.

در مجموع، ثروت معدنی گرینلند هم فرصت‌های عظیم و هم چالش‌های جدی اقتصادی، زیست‌محیطی و ژئوپلیتیکی را درپی دارد. چگونگی ایجاد تعادل بین این عوامل توسط سیاست‌گذاران، تعیین می‌کند که آیا این منطقه به یک تأمین‌کننده مسئول مواد معدنی حیاتی یا به منطقه‌ای حساس در رقابت بر سر منابع قطب شمال تبدیل می‌شود.

منبع: مدرن دیپلماسی