۱۰ پایانه بزرگ بارگیری نفت و گاز خاورمیانه در سال ۲۰۲۵

پایانه‌های بارگیری نفت و گاز به‌عنوان دروازه‌ها و مراکز لجستیکی حیاتی، نقش کلیدی در واردات، صادرات و ذخیره‌سازی نفت خام، گاز طبیعی مایع (LNG) و محصولات پتروشیمی ایفا می‌کنند. این پایانه‌ها با زیرساخت‌های پیشرفته برای پردازش، پالایش و توزیع این محصولات در سراسر جهان، از زنجیره تأمین انرژی پشتیبانی می‌کنند. این گزارش به بررسی ۱۰ پایانه بزرگ بارگیری نفت و گاز در خاورمیانه می‌پردازد که نقش مهمی در تجارت جهانی انرژی دارند.

کد خبر: ۱۰۵۷۵۱

تاریخ: ۲۱ دی ۱۴۰۴ - ۱۶:۰۸

رأس لفان

رأس لفان یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین پایانه‌ها و مجتمع‌های صنعتی انرژی در قطر که در ۸۰ کیلومتری شمال دوحه، در ساحل شمال شرقی قطر واقع شده است. این پایانه با ۵۶ کیلومتر مربع، برای صادرات LNG، LPG، میعانات گازی، محصولات پالایشی و گوگرد استخراج‌شده از مخزن گازی میدان شمالی طراحی شده است.

زیرساخت‌ها: بیش از ۳۰ اسکله فعال، ۶ اسکله LNG (۴ اسکله برای کشتی‌های QMax با ظرفیت ۲۶۶ هزار متر مکعب)، ۶ اسکله برای میعانات، پای‌گس، GTL  و محصولات پالایشی، یک اسکله گوگرد و ۶ اسکله برای محموله‌های خشک (۲ اسکله با قابلیت RORO)، ۱۴ اسکله با امکانات سوخت‌رسانی و تأمین آب شیرین، و ۲ سیستم تک‌نقطه‌ای پهلوگیری (SPM) در ۵۴ کیلومتری بندر برای کشتی‌هایی با ظرفیت ۸۵ هزار تا ۳۲۰ هزار DWT.

ظرفیت: سالانه حدود ۵۰۰ کشتی و بیش از ۸۵ میلیون تُن محموله.

رأس تنوره

رأس تنوره یکی از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین پایانه‌های نفتی جهان و شاهرگ اصلی صادرات نفت عربستان سعودی است. این پایانه در ساحل شرقی عربستان سعودی، شمال شهر الدمام واقع شده است. رأس تنوره از سال ۱۹۴۰ میلادی تاکنون در حال فعالیت است. این پایانه، مرکز اصلی صادرات نفت تولیدی میدان‌های بزرگ شرق عربستان است. مسئول ۹۰ درصد صادرات هیدروکربن این کشور و حدود ۲۰ درصد مصرف جهانی است.

زیرساخت‌ها: شـــــــــــامل اسکله‌های بارگیری مسقیم و جزیره مصنوعی مجهز به ۴ اسکله بارگیری VLCC همچنین مجهز به تأسیسات ساحلی (مراکز کنترل عملیات، نیروگاه داخلی تولید برق، تأسیسات نمک‌زدایی جهت تأمین آب صنعتی، تأسیسات پشتیبانی لجستیکی).

ظرفیت: توانایی پذیرش بیش از ۲ هزار کشتی در سال، بارگیری/تخلیه هم‌زمان ۱۶ کشتی، و جابه‌جایی بیش از ۹ میلیون بشکه هیدروکربن روزانه. ظرفیت ذخیره‌سازی بیش از ۵۰ میلیون بشکه.

بندر فجیره

بندر فجیره یکی از استراتژیک‌ترین بنادر نفتی و ترانزیتی جهان و تنها بندر بزرگ امارات متحده عربی در ساحل دریای عمان (خارج از تنگه هرمز) است. مسیر جایگزین امن برای صادرات نفت و فراورده‌های نفتی در صورت بحران در خلیج‌فارس. این پایانه در ۷۰ مایلی تنگه هرمز، دومین مرکز بزرگ تأمین سوخت کشتی‌ها در جهان، با خدمات به بیش از ۱۲ هزار کشتی در سال بعد از بندر سنگاپور

زیرساخت‌ها: دارای اسکله‌های آب عمیق، بارگیر‌های فله، لنگرگاه بزرگ و منطقه صنعتی نفت فجیره (FOIZ).

از خط لوله ADCOP پشتیبانی می‌کند. دارای بیش از ۹ اسکله نفتی فعال، دروازه دریایی کلیدی به شبه‌قاره هند، کشور‌های GCC و شمال آفریقا. صادرات و واردات نفت خام، محصولات سوختی و فله مایع، و همچنین محموله‌های خشک مانند سنگ آهک، مصالح و کانتینرها.

ظرفیت: سالانه حدود ۱۹.۹ میلیون تُن محموله.

پایانه نفتی البصره (ABOT) و خور العمیه (KAAOT)

دو پایانه البصره و خور العمیه قلب صادارات نفت عراق به هند، چین، کره جنوبی و اروپا در خلیج‌فارس هستند. پایانه البصره واقع در ۵۰ کیلومتری جنوب شرقی شبه‌جزیره الفاو در خلیج‌فارس است. خور العمیه در دهه ۱۹۶۰ میلادی در ۱۵ کیلومتری شمال پایانه البصره احداث شده و به عنوان یکی از قدیمی‌ترین پایانه‌هـــــــــای صادرات نفت عــــــــراق شناخته می‌شود. این پایانه‌ها تحت حفاظت نیروی دریایی عراق با حمایت نیرو‌های آمریکایی برای آموزش و امنیت قرار دارند.

زیرساخت‌ها: البصره یک ســـــــــازه جزیره‌ای فولادی با ۴ اسکله و ظرفیت پذیــــــــرش ۴ نفت‌کش همزمان (۳۵ تا ۳۵۰ هزار DWT). خور العمیه کوچک‌تر است.

ظرفیت: البصره بیش از ۳.۳ میلیون بشکه در روز و خور العمیه حدود ۴۰۰،۰۰۰ بشکه در روز ظرفیت صادرات دارد.

بندر صنعتی ملک فهد (ینبع)

بندر ینبع یکی از کلیدی‌ترین نقاط نفتی و تجاری عربستان سعودی مخصوصاً در ارتباط با صادرات نفت از طریق دریای سرخ است. این بندر در ۲۰ کیلومتری جنوب ینبع در ساحل دریای سرخ و غرب عربستان سعودی است، و به عنوان بزرگ‌ترین پایانه برای خروجی نفت خام، محصولات پالایشی و پتروشیمی عربستان شناخته می‌شود. دومین بندر نفتی مه عربستان سعودی بعد از راس تنوره است.

زیرساخت‌ها: دارای ۸ پایانه (۷ پایانه فعال) شامل پایانه‌های محموله عمومی و کانتینری، فله، پالایشگاه صادراتی، نفت خام است.

ظرفیت: سالانه حدود ۱۸۰۰ کشتی، بیش از ۸۵ میلیون تُن محموله و ۲۰۱،۴۷۰ TEU.

بندر دمام

بندر دمام اصلی‌ترین بنـدر عربستان در خلیج‌فارس و دروازه‌ی شرقی اقتصاد این کشور به شمار می‌آید. بندر دمام معروف به بندر ملک عبدالعزیز، در جزیره‌ای مصنوعی در ۵ مایلی ساحل، ۵۰ کیلومتری جنوب رأس تنوره، بزرگ‌ترین بندر خلیج‌فـــــــارس و دومین بندر شلوغ خاورمیانه و شمال آفریقا قرار دارد. امکانات ذخیره‌سازی گسترده سیلو‌های غلات، انبار‌ها و سردخانه‌ها.

زیرساخت‌ها: دارای ۴۳ اسکله باری، بندر کوچک برای قایق‌ها، پایانه‌های پشتیبانی شامل پایانه محموله‌های سرد، فله غلات و تعمیر کشتی.

ظرفیت: سالانه حدود ۲۰.۵۵ میلیـــــــــون تُن محموله و ۲۱۰۰ کشتی.

بندر صلاله

بندر صلاله یکی از مهم‌ترین بنادر عمان و یکی از هاب‌های ترانزیت جهانی در اقیانوس هند است. این بندر به دلیل موقعیت جغرافیایی بسیار راهبردی‌اش، هم در تجارت بین‌المللی و هم در حملونقل دریایی منطقه‌ای نقش کلیدی دارد. این بندر در جنوب دریای عمان نزدیک به باب‌المندب و مسیر ترافیک بین‌المللی اقیانوس هند قرار دارد.

زیرساخت‌ها: دارای پایانه کانتینری با ۶ اسکله و ظرفیت ۵ میلیون TEU، پایانه فله مایع با ۲ اسکله (عمق ۱۸ متر) و ظرفیت ۶ میلیون تُن، و پایانه محموله عمومی با ۱۳ اسکله برای فله خشک و ۲ اسکله برای فله مایع.

ظرفیت: سالانه حدود ۱۵۰۰ کشتی، ۲.۸۵ میلیون تُن محموله و ۳ میلیون TEU.

بندر جبل‌علی

بندر جبل علی بزرگ‌ترین و پیشرفته‌ترین بندر خاورمیانه و ستون اصلی تجارت دریایی امارات متحده عربی است.

این بندر در منطقه آزاد جبل‌علی، ۳۵ کیلومتری جنوب غربی دبی، بزرگ‌ترین بندر مصنوعی جهان، تحت مدیریت DP World اداره می‌شود.

زیرســـاخت‌ها: دارای ۷۷ اسکله، حدود ۳۵ کیلومتر طول کل اسکه‌ها، ۱۸ متر عمق آبخور، تأسیسات درای داک دی پی ورد برای کشتی‌های بزرگ، دارای چندین ناحیه برای انتظار و سوخت‌رسانی شناورها، سیستم گمرکی کاملاً دیجیتال و ترخیص کمتر از ۲۴ ساعت، بیش از ۱۰۰۰ انبار و مرکز توزیع در محدوده بندر.

ظرفیت: سالانه حدود ۱۴،۰۰۰ کشتی، ۷۷.۳۸ میلیون تُن محموله و ۱۱ میلیون TEU.

بندر صنعتی ملک فهد (جبیل)

بندر ملک فهد جزو بزرگ‌ترین بنادر صنعتی و نفتی خاورمیانه در الجبیل عربستان است. این بندر در ۹۰ کیلومتری شمال دمام در خلیج‌فارس، دروازه بزرگ‌تـــــــــــرین مجتمــــــــــع پتروشیمی جهان قرار دارد. منطقه صنعتی الجبیل یکی از بزرگ‌ترین شهرک‌های صنعتی جهان است و بندر ملک‌فهد قلب لجستیک آن به شمار می‌رود.

زیرساخت‌ها: ۳۴ اسکله محافظت‌شده توسط موج‌شکن‌ها، اسکله‌های اختصاصی نفت و پتروشیمی، مخازن بزرگ، شبکه خطوط لوله و پمپاژ، انبار‌های صنعتی، و امکانات حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی می‌باشد.

ظرفیت: سالانه حدود ۴۴.۸ میلیون تُن محموله و ۱۶۵۰ کشتی.

مینا الاحمدی

پایانه نفتی و بندر مینا الاحمدی در کویت یکی از مهم‌ترین پایانه‌های نفتی خلیج‌فارس و منطقه استراتژیک انرژی محسوب می‌شود. مینا الاحمدی، بندر اصلی صادرات نفت کویت است که شامل اسکله‌های نفتی VLCC است.

این پایانه در ساحل شمال غربی خلیج‌فارس، ۳۰ کیلومتری جنوب کویت، دارایی حیاتی شرکت نفت کویت و اقتصاد ملی است. نقش کلیدی در توزیع میعانات و LPG منطقه خلیج فارس.

زیرســــــــــاخت‌ها: بیش از ۶ اسکله نفتـــی اختصاصی، آبخور ۱۸ متری، مخازن ذخیره نفت خام و فراورده‌های نفتی، خطوط لوله مستقیم از میدان‌های نفتی جنوب کویت، دسترسی به شبکه جاده‌ای داخلی کویت برای انتقال به پالایشگاه‌ها، مانیتورینگ ۲۴ ساعته خطوط لوله و اسکله‌ها

ظرفیت: سالانه حدود ۴۱ میلیون تُن نفت خام و محصولات نفتی و ۱۵۰۰ کشتی.

نتیجه‌گیری

ده پایانه بزرگ بارگیری نفت و گاز در خاورمیانه، از رأس لفان در قطر تا مینا الأحمدی در کویت، نقش حیاتی در تأمین انرژی جهانی ایفا می‌کنند. این پایانه‌ها با زیرساخت‌های پیشرفته، ظرفیت‌های عظیم ذخیره‌سازی و موقعیت استراتژیک، تجارت نفت خام، LNG، LPG  و محصولات پتروشیمی را تسهیل می‌کنند. توانایی آنها در مدیریت حجم عظیمی از محموله‌ها و کشتی‌ها، خاورمیانه را به‌عنوان یک مرکز کلیدی در زنجیره تأمین انرژی جهانی تثبیت کرده است.

منبع: پیام دریا