جایگاه تولید جلبک دریایی در اقتصاد آبی هند

تولید جلبک دریایی، به عنوان یک منبع زیستی مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی، سرشار از مواد مغذی و ارزشمند برای اقتصاد آبی، از سال ۲۰۰۰ سه برابر شده و در سال ۲۰۲۰ به ۳۲.۴ میلیون تن به ارزش ۱۳.۳ میلیارد دلار رسیده است. در این میان، آسیا ۹۷ درصد از تولید جهانی جلبک دریایی را به خود اختصاص داده که عمدتاً توسط کشاورزی فراساحلی، فرآوری مکانیزه و کشت در مقیاس صنعتی چین تولید می‌شود. جلبک دریایی یک مزیت منحصر‌به‌فرد یعنی رشد سریع بدون کود، آنتی‌بیوتیک، آب شیرین یا مساحت وسیع زمین دارد. همچنین، کیفیت آب را بهبود می‌بخشد، جذب کربن را افزایش، اسیدی شدن اقیانوس‌ها را کاهش و جذب مواد مغذی را افزایش می‌دهد.

کد خبر: ۱۰۵۷۲۵

تاریخ: ۱۷ دی ۱۴۰۴ - ۱۳:۱۵

به گزارش گروه بین‌الملل مانا، این جلبک ویتامین‌های کلیدی، بیش از ۵۴ ماده معدنی کمیاب و پروتئین بالایی را فراهم می‌کند که آن را در صنایع غذایی، خوراک دام، داروسازی و آرایشی و بهداشتی و همچنین به عنوان یک منبع راهبردی برای اقدامات ملی سلامت و تغذیه مفید می‌سازد. جلبک دریایی فراتر از غذا، در آبزی‌پروری نیز به عنوان افزودنی خوراک دام و بهبوددهنده کیفیت آب مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پس از چین و ژاپن، تولید جلبک دریایی در اروپا نیز در حال گسترش است و نروژ در صدر تولید آن قرار دارد که هدف آن رسیدن به ۸ میلیون تن متریک تا سال ۲۰۳۰ است. نروژ در سال ۲۰۲۳ این صنعت را در قانون صادرات ماهی نروژ ادغام و جذب کربن از دریا را افزایش داده و مجوزهای کشت جلبک دریایی را صادر کرده است.

هند، با وجود خط ساحلی طولانی و منابع دریایی غنی، به دلیل چالش‌هایی مانند حکومتداری پراکنده، بازارهای ناپایدار و زیرساخت‌های ضعیف، کمتر از ۱ درصد در تولید جهانی جلبک دریایی سهم دارد. اما با تکیه بر این موج جهانی، این کشور در حال تدوین یک چارچوب سیاستی جامع برای غلبه به این چالش‌ها و ادغام کشت جلبک دریایی در اهداف اقتصادی و تغذیه‌ای خود است.

هند و پتانسیل زنجیره ارزش

اقتصاد جلبک دریایی هند تحت یک چارچوب سیاستی قوی، پتانسیل رشد نمایی را دارد. این بخش با ارزش ۳۰۰ تا ۵۰۰ کرور روپیه، هدف‌گذاری شده تا سال ۲۰۳۰ به ۹.۷ میلیون تن برسد. این هدف توسط طرح‌های دولتی و اختصاص ۶۴۰ کرور روپیه برای زنجیره ارزش جلبک دریایی پشتیبانی می‌شود. این بخش با گردش مالی تخمینی ۲ میلیارد روپیه و ۷۶۵ هزار روز اشتغال که از ۴۰ هزار خانواده ساحلی حمایت می‌کند، پتانسیل اجتماعی-اقتصادی بالایی را نشان می‌دهد.

ارزیابی‌های فنی-اقتصادی نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری ۱۲۸ میلیون دلاری می‌تواند پتانسیل کشاورزی جلبک دریایی هند را به ۲۶ هزار هکتار افزایش دهد و ۹۶ میلیون دلار درآمد و ۱۰۸۳۰۰ شغل تمام وقت ایجاد کند. کشاورزی جلبک دریایی همچنین می‌تواند تا ۶۳ درصد بازده اقتصادی بیشتری نسبت به آبزی‌پروری سنتی داشته باشد که تقریباً ۱۷ درصد بازده دارد.

علاوه بر این، بخش جلبک دریایی ارزش بازار بالایی در سطح جهانی از جمله صنعت غذایی مبتنی بر جلبک دریایی با ارزش ۵ میلیارد دلار، هیدروکلوئیدهای مشتق شده از جلبک دریایی با ارزش ۲۱۳ میلیون دلار، آگار با ارزش ۱۳۲ میلیون دلار و کاراگینان با ارزش ۲۴۰ میلیون دلار دارد.

شرکت‌های پیشرو در داروسازی، کشاورزی و لوازم آرایشی از آن در پانسمان زخم، قرص، ژله، خمیر دندان، ژل، شامپو، تثبیت‌کننده‌ها و عوامل غلیظ‌کننده استفاده می‌کنند. استارتاپ‌های هندی مانند Zerocircle، در حال توسعه پلاستیک زیست‌تخریب‌پذیر از جلبک دریایی تولیدشده از ایالت‌های ساحلی تامیل نادو، ماهاراشترا و گجرات هستند. با وجود این فرصت‌های امیدوارکننده، صنعت جلبک دریایی هند هنوز به پتانسیل کامل خود دست نیافته است.

چالش‌ها و راه پیش رو

دستیابی به هدف تولید جلبک دریایی ۹.۷ میلیون تنی در حد رویا برای دهلی است، مگر اینکه به چالش‌های متعدد اجتماعی-اقتصادی از جمله ادغام ضعیف بازار، منابع درآمد محدود کشاورزان، زنجیره ارزش پراکنده وعدم وجود یک چارچوب مدیریتی سازمان‌یافته، غلبه کند. در حال حاضر، جلبک دریایی تحت نظارت چندین وزارتخانه است که هر کدام قوانین و اولویت‌های متفاوتی دارند.

یکی از محدودیت‌های کلیدی کشاورزی جلبک دریایی کاپافیکوس در هند، تمرکز آن بر یک محصول واحد، مانند کاراگینان است که ریسک مالی ایجاد می‌کند. ابتکارات مشابه در بنگلادش نیز همین روند را نشان می‌دهند. اما مدل انعطاف‌پذیرتر شرکت Algea و شرکت تعاونی جلبک دریایی Utari با هدف قرار دادن محصولات جانبی در سوخت‌های زیستی، مواد غذایی، خوراک دام، دارو و مواد مغذی، درآمد را متنوع می‌کند. چنین تنوعی نیازمند یک چارچوب سیاستی است که بر حاکمیت هماهنگ، زیرساخت‌های پیشرفته، تحقیق و نوآوری و بازارهای پایدار نیاز دارد.

اقدامات کمک‌کننده

ایجاد یک چارچوب سیاستی منسجم: بخش جلبک دریایی هند نیازمند یک چارچوب حاکمیتی است که زیرساخت‌ها، نوآوری، امور مالی و توسعه جامعه را همگرا و با هماهنگی نهادی قوی حمایت شود. با استفاده از تجربه موفق در اودیشا، طرح گسترش کشت جلبک دریایی در ۳۸۴ منطقه ساحلی نیازمند سیاست‌های ویژه ایالتی است که با تغییرات اجتماعی و اکولوژیکی سازگار باشد.

ایجاد زیرساخت‌های کارآمد: برای دستیابی به هدف ملی تولید ۹.۷ میلیون تن تا سال ۲۰۳۰، کشت جلبک دریایی باید به تأسیسات فراساحلی و در مقیاس بزرگ با طراحی‌های مقاوم در برابر آب و هوا، فناوری‌های پس از برداشت، سیستم‌های فرآوری و تأسیسات زنجیره سرد غیرمتمرکز گسترش یابد. تقویت زنجیره تأمین جلبک دریایی مستلزم ایجاد مناطق کشت تعیین‌شده، مکان کشت بذرهای با کیفیت بالا، گونه‌های مقاوم در برابر آب و هوا، نقاط تجمع، ذخیره‌سازی کارآمد و لجستیک از مزرعه تا کارخانه است. جوامع ساحلی به ویژه زنان، باید تجهیزات مناسب و مقرون به صرفه مانند بامبو، تور و طناب را در اختیار داشته باشند.

ایجاد بازار پایدار: فقدان قیمت‌گذاری استاندارد، بازار ناپایدار، اتکا به قیمت‌گذاری وارداتی و مکانیسم بازخرید، نوسانات قابل توجه قیمت را در بخش جلبک دریایی ایجاد می‌کند و منجر به بی‌ثباتی در درآمد کشاورزان می‌شود. تعیین حداقل قیمت خرید، همراه با کاهش محدودیت‌های صادراتی، حفاظت از پایداری، اقدامات امنیت زیستی و چارچوب‌های سازگاری با آب و هوا، ثبات اقتصادی را تضمین کرده و نوسانات بازار را کاهش می‌دهد. سرمایه‌گذاری‌های هدفمند در خوشه‌های ارزش افزوده ساحلی، شرکت‌های کوچک، مراکز فرآوری و استارتاپ‌ها برای یک محیط بازار پایدار ضروری هستند.

بکارگیری فناوری‌های پیشرفته: ظرفیت هند برای تولید محصولات با ارزش بالای مبتنی بر جلبک دریایی به دلیل دسترسی اندک به زیرساخت‌های استخراج، فرآوری و تصفیه محصولات زیستی محدود شده و این امر نیاز به سیاست توسعه‌دهنده فناوری‌های پیشرفته تأکید می‌کند. کشاورزی علمی جلبک دریایی پتانسیل ایجاد درآمد ماهانه پایدار ۲۵ هزار تا ۳۰ هزار روپیه برای جوامع ساحلی را دارد. بنابراین، سیاست‌ها باید از توسعه گونه‌های جلبک دریایی مقاوم و طرح‌های مزرعه‌ای با مدیریت علمی و مقاوم در برابر اقلیم، مناسب برای مناطق ساحلی هند، حمایت کنند.

در مجموع، با سیاست‌های صحیح و رشد مبتنی بر جامعه، هند می‌تواند از پتانسیل کامل صنعت جلبک دریایی خود بهره ببرد. پیشرفت این بخش، رشد اقتصادی را افزایش، امنیت غذایی و تاب‌آوری اقلیمی را تقویت و رشد فراگیر را برای اقتصاد آبی گسترش می‌دهد.