چالش‌ها و موانع بازار انرژی در سال ۲۰۲۶

بازارهای انرژی با حال‌وهوایی ناامیدکننده وارد سال ۲۰۲۶ شده‌اند؛ زیرا عدم قطعیت‌های ژئوپلیتیکی و نشانه‌های فزاینده از افزایش عرضه نفت و گاز، قیمت‌ها را با تهدید کاهش مواجه کرده است. پرسش اصلی این است که چه چشم‌اندازی در سال پیش‌ِرو در انتظار بازار انرژی خواهد بود؟ سال ۲۰۲۵ برای صنعت نفت و گاز و روش‌های حمل‌ونقل آن‌ها، سالی پر فراز و نشیب بود؛ سالی که با جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در ماه ژوئن، جنگ‌های تجاری ترامپ، تشدید هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های انرژی در روسیه و اوکراین، تصمیمات اغلب گیج‌کننده اوپک درباره تولید و همچنین محاصره اخیر ونزوئلا توسط ایالات متحده برجسته شد.

کد خبر: ۱۰۵۶۶۱

تاریخ: ۱۴ دی ۱۴۰۴ - ۱۰:۳۳

اختصاصی مانا- سرمایه‌گذاری برای سال آینده، پس از آنکه قیمت نفت خام در سال ۲۰۲۵ به دلیل ترس از عرضه مازاد نزدیک به ۲۰ درصد کاهش یافت و به حدود ۶۰ دلار در هر بشکه رسید، با تمرکز شدیدی بر نشانه‌های افزایش موجودی نفت همراه خواهد بود.
تولید جهانی نفت در طول سال گذشته افزایش یافته است. ایالات متحده، به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان، به همراه کانادا و برزیل تولید خود را افزایش دادند، در حالی که سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانش از جمله روسیه، کاهش‌های چندساله تولید را معکوس کردند.
آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی می‌کند که عرضه نفت در سال ۲۰۲۶ به میزان ۳.۸۵ میلیون بشکه در روز (bpd)، معادل حدود ۴ درصد تقاضای جهانی، از تقاضا پیشی بگیرد.
تحلیلگران اوپک بازار نفت در سال ۲۰۲۶ را تا حد زیادی متعادل می‌دانند؛ موضوعی که یکی از شدیدترین واگرایی‌های پیش‌بینی را در دهه‌های اخیر ایجاد کرده است.
عدم قطعیت در مورد تعادل عرضه و تقاضا با ذخیره‌سازی گسترده نفت خام چین از ماه آوریل تشدید شده است. معامله‌گران دید محدودی نسبت به حجم این ذخایر دارند و تخمین زده می‌شود که این میزان حدود ۵۰۰ هزار بشکه در روز باشد.
به نظر می‌رسد احتمال صحت پیش‌بینی آژانس بین‌المللی انرژی بیشتر باشد. بر اساس داده‌های شرکت کپلر، حجم نفت حمل‌شده یا ذخیره‌شده در تانکرها طی هفته‌های اخیر به بالاترین سطح خود از آوریل ۲۰۲۰ رسیده است؛ زمانی که مصرف جهانی به دلیل قرنطینه‌های کووید به‌شدت کاهش یافته بود. چنین سطح بالایی از ذخایر دریایی نشان می‌دهد که موجودی‌های خشکی ممکن است به‌زودی پر شوند و فشار نزولی بیشتری بر قیمت‌ها وارد کنند.
موج جدید LNG در راه است
تقاضا برای گاز طبیعی مایع (LNG) در سال‌های اخیر افزایش یافته است، به‌ویژه زمانی که اروپا به دنبال جایگزینی سریع حجم عظیم گاز خط لوله روسیه بود که پیش از حمله مسکو به اوکراین در سال ۲۰۲۲ وارد می‌کرد. این رونق سود هنگفتی برای تولیدکنندگان و بازرگانان LNG به همراه داشت، اما با افزایش ظرفیت صادرات جهانی ممکن است این شرایط تداوم نیابد.
بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، بین سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ انتظار می‌رود ظرفیت جدید صادرات LNG سالانه حدود ۳۰۰ میلیارد متر مکعب افزایش یابد. تولید این محصول در این بازه ۵۰ درصد رشد خواهد کرد که حدود ۴۵ درصد آن از سوی ایالات متحده، بزرگ‌ترین صادرکننده LNG جهان، تأمین می‌شود.
پیش‌بینی می‌شود عرضه در این مدت از رشد تقاضا پیشی بگیرد؛ امری که حاشیه سود تولیدکنندگان را کاهش داده و در مقابل، اندکی آسودگی خاطر برای مصرف‌کنندگان در اروپا و آسیا فراهم می‌کند. افزایش قیمت گاز طبیعی در ایالات متحده نیز به چالشی دیگر برای تولیدکنندگان تبدیل شده است.
با این حال، تولیدکنندگان دلایلی برای خوش‌بینی دارند. با کاهش قیمت LNG در سال ۲۰۲۶ و پس از آن، این منبع انرژی به‌طور فزاینده‌ای با گزینه‌های کم‌هزینه‌تری مانند نفت و زغال‌سنگ رقابت خواهد کرد و می‌تواند تقاضا برای این سوخت فوق‌سرد را افزایش دهد.
تداوم عملکرد برتر سوخت دیزل
حاشیه سود سوخت دیزل در سال جاری افزایش یافته است. این در حالی است که طی شش ماه گذشته، بازار محصولات پالایش‌شده با محدودیت عرضه مواجه بوده، اما جهان به‌طور فزاینده‌ای با مازاد و اشباع نفت خام روبه‌رو شده است.
حاشیه سود پالایش سوخت دیزل در اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۰ درصد افزایش یافت، در حالی که قیمت نفت خام برنت در همین سال حدود ۲۰ درصد کاهش داشت.
این وضعیت عمدتاً ناشی از حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌ها و پایانه‌های نفتی روسیه بود که منجر به کاهش صادرات دیزل در اواخر سال ۲۰۲۵ شد. همچنین تصمیم اتحادیه اروپا برای ممنوعیت واردات سوخت‌های تولیدشده از نفت خام روسیه نقش مهمی در این روند ایفا کرد.
انتظار می‌رود این روند در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یابد، زیرا ظرفیت‌های جدید پالایشی با سرعت محدودی به بهره‌برداری می‌رسند. هرچند دستیابی به توافق صلح در اوکراین می‌تواند معادلات را تغییر دهد، اما احتمالاً تنها تسکین محدودی به همراه خواهد داشت.
خوش‌بینی محتاطانه شرکت‌های بزرگ نفتی
شرکت‌های بزرگ نفت و گاز خود را برای مواجهه با موانع قابل‌توجه در سال ۲۰۲۶ آماده می‌کنند. شرکت‌های شورون، اکسون‌موبیل و توتال‌انرژیز همگی برنامه‌های هزینه‌ای خود را برای سال آینده حدود ۱۰ درصد کاهش داده و از اعمال انضباط مالی سخت‌گیرانه خبر داده‌اند.
با این حال، به نظر می‌رسد شرکت‌های بزرگ نفتی نسبت به چشم‌انداز بلندمدت کاملاً خوش‌بین هستند. آن‌ها در حال افزایش هزینه‌ها برای اکتشاف و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدیدی هستند که در اواخر این دهه یا اوایل دهه ۲۰۳۰ به بهره‌برداری خواهند رسید. تولیدکنندگان بزرگ نفت خاورمیانه، از جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز خود را برای دوره جدیدی از سرمایه‌گذاری‌های بالادستی آماده می‌کنند.
افت شتاب انرژی‌های تجدیدپذیر
در ماه اکتبر ۲۰۲۵، آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی جهانی خود از رشد انرژی‌های تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ را نسبت به چشم‌انداز سال قبل، حدود یک‌پنجم یا معادل ۲۴۸ گیگاوات کاهش داد و به چشم‌انداز ضعیف‌تر در ایالات متحده و چین اشاره کرد.
اکنون انتظار می‌رود ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ حدود ۴۶۰۰ گیگاوات افزایش یابد که نزدیک به ۸۰ درصد آن به انرژی خورشیدی اختصاص دارد.
پیش‌بینی می‌شود تقاضای برق تا سال ۲۰۲۷، به دلیل نیاز روزافزون مراکز داده پرمصرف و برق‌رسانی گسترده‌تر اقتصادها، سالانه حدود ۴ درصد رشد کند؛ حتی در شرایطی که دولت‌ها و شرکت‌ها ممکن است به نام امنیت انرژی، برنامه‌های گذار انرژی را کندتر پیش ببرند.
این تنش احتمالاً در سال ۲۰۲۶ و پس از آن بر بازارهای برق جهان سایه خواهد انداخت، به‌ویژه با توجه به اینکه انتظار می‌رود هزینه‌های انرژی خورشیدی، بادی و ذخیره‌سازی باتری همچنان روندی کاهشی داشته باشد.
منبع: MarineLink