شکست حصر آبادان، نخستین عملیات موفق آفندی رزمندگان اسلام در هشت سال دفاع مقدس

عملیات پیروزمندانه ثامن الائمه در پنجم مهر ماه ۱۳۶۰ که منجر به شکست غرورآفرین محاصره یک ساله شهر بندری آبادان شد نخستین عملیات قاطع، تهاجمی و آفندی موفق رزمندگان اسلام در هشت سال دفاع مقدس بود و پس از این عملیات بود که انگیزه و روحیه مدافعان انقلاب اسلامی برای بازپس‌گیری مناطق اشغالی میهن اسلامی از دست متجاوزان بعثی عراق بالا رفت.

کد خبر: ۱۰۰۳۵۴

تاریخ: ۰۶ مهر ۱۴۰۳ - ۱۴:۲۱

مانا: پس از حمله سراسری عراق در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ و اشغال سریع بخش‌هایی از خاک میهن اسلامی توسط دیوسیرتان حزب بعث عراق، شهر بندری خرمشهر در ۱۵ کیلومتری آبادان پس از ۳۴ روز مقاومت، توسط نظامیان بعثی عراق اشغال شد. پس از سقوط خرمشهر، ارتش متجاوز عراق تلاش کرد تا از طریق شرق رودخانه کارون و شمال رودخانه بهمنشیر، جزیره آبادان را نیز به تصرف خود درآورد و سپس پیشروی خود را به سمت اروندکنار، چوئبده، ماهشهر و بندر امام خمینی ادامه دهند.
صدام برای دستیابی به بلندپروازی‌های خود نیازمند اشغال شهر آبادان بود و پس از محاصره و اشغال این شهر تنها راه ارتباطی و مرکز اتصال آبادان بندر چوئبده در ۴۵ کیلومتری جنوب شرقی این شهر بود که از آن به عنوان مسیر تدارکات، پشتیبانی، نقل و انتقال نیرو و مهمات به آبادان و خط مقدم جبهه استفاده می‌شد که پس از تصرف خرمشهر و اشغال کامل آبادان از سوی عراق و تسلط این نیرو‌های این کشور بر جاده‌های ارتباطی آبادان به اهواز و آبادان به بندر ماهشهر، عملاً این راه هم مسدود شد.
با این حال مقاومت سرسختانه رزمندگان و مدافعان در آبادان مانع از تحقق رویا‌های رژیم بعثی عراق در اشغال کامل جنوب و سواحل خوزستان شد.
در این میان مدافعان محاصره شده در آبادان در طول یک سال برای ادامه مقاومت سرسختانه خود تنها توانستند از طریق آبراه بهنمشیر و بندر چوئبده مهمات و آذوقه دریافت کنند.
نیرو‌های متجاوز بعث عراق با طراحی یک عملیات شبانه در صدد برآمدند تا شهر آبادان را اشغال کند و تلاش کردند تا از طریق شرق کارون و شمال بهمنشیر وارد آبادان شود، زیرا عبور از این قسمت آسان‌تر از عبور از رودخانه کارون در جنوب خرمشهر بود، با عبور از رودخانه بهمنشیر در شرق جزیره آبادان می‌توانست آن‌را با خطر جدی روبه‌رو کند، چون دشمن بعثی می‌پنداشت اگر بتواند از آبراه بهمنشیر عبور کند آبادان را برای همیشه از آن خود کرده است.
دشمن بعثی برای تصرف آبادان در ۸ آبان ۱۳۵۹، موفق شد در منطقه ذوالفقاری روی آبراه بهمنشیر پل شناور نصب و با عبور دادن قسمتی از نیرو‌های خود، وارد جزیره آبادان شود ولی با واکنش قاطع دشمن را به عقب راندند و تعدادی زیادی از نیرو‌های دشمن را به هلاکت رساندند.
بعثی‌ها پس از این شکست، تلاش کردند از طرف فیاضیه (بین ایستگاه ۱۲ و خرمشهر) به داخل شهر آبادان نفوذ و سپس پیشروی کنند که در این منطقه نیز با مقاومت مدافعان و رزمندگان اسلام روبرو و مجبور به عقب‌نشینی شدند. این عملیات تا ۱۸ آبان ۱۳۵۹ نیزادامه داشت و سرانجام نیرو‌های بعثی از روستای نخلستان عبادی نیز پاکسازی و تا چهار کیلومتری شمال رودخانه بهمنشیر مجبور به عقب‌نشینی شدند.
پس از این تلاش ناموفق دشمن بود که متجاوزان عراقی به کلی از تسخیر شهر آبادان ناامید شدند ولی این شهر را آماج حملات موشکی، هوایی و توپخانه‌ای قرار دادند.
در این میان امام خمینی فرمان شکست حصر آبادان را صادر کردند و نیرو‌های خودی متشکل از ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه و بسیج مردمی خود را برای اجرای این فرمان الهی امام آماده کردند.
طرح عملیات ثامن‌الائمه در ۱۵ شهریور ۱۳۶۰ تکمیل و سرانجام در ساعت یک بامداد روز پنجم مهر ۱۳۶۰ رزمندگان اسلام در یک عملیات مشترک و پیچیده و با رعایت اصل غافلگیری، دشمن بعثی را در محور‌های فیاضیه، جاده آبادان - ماهشهر و آبادان - دارخوین را مورد حمله قرار دادند.
بعد از ۴۲ ساعت جنگ بی‌امان رزمندگان اسلام متشکل از لشکر ۷۷ پیروز خراسان، سپاه، ژاندامری و نیرو‌های داوطلب مردمی، نیروی هوایی و هوانیروز و جهاگران، عملیات با موفقیت به پایان رسید و در نهایت، جزیره آبادان از محاصره آنان خارج شد.
در این عملیات غرورآفرین بیش از سه هزار تُن از نیرو‌های متجاوز بعثی عراق کشته یا مجروح شدند و ۲۵۰۰  نظامی عراقی به اسارت رزمندگان اسلام درآمد و حدود ۱۵۰ کیلومتر مربع از خاک مقدس ایران عزیز از لوث وجود دشمن آزاد شد.
دشمن بعثی پس از قبول شکست در عملیات پیروز ثامن الائمه، دستور عقب نشینی نیروهایش را تا خرمشهر صادر کرد.
عملیات شکست حصر آبادان که پس از برکناری بنی صدر از فرماندهی کل قوا صورت گرفت، نخستین عملیات مشترک و هماهنگ ارتش، سپاه و بسیج مردمی بود و سپس طلیعه این پیروزی، سبب آزادسازی شهر بستان، مناطق اشغالی غرب شوش و دزفول و در نهایت آزادسازی خرمشهر از چنگال دژخمیان بعثی عراق شد.
در چهل و سومین سالروز شکست حصر آبادان  و در هفته دفاع مقدس، یاد همه شهدای گلگون کفن عملیات ثامن الائمه را گرامی می‌داریم.
به همین مناسبت یگان‌های نظامی زمینی، دریایی، هوایی و بسیج مردمی روز پنجشنبه پنجم مهرماه ۱۴۰۳ با برگزاری رژه، توان و آمادگی دفاعی خود را برای حراست از خاک وطن و صیانت از ارزش‌های انقلاب اسلامی به نمایش گذاشتند.