شبكه اطلاع رسانی مانا

کد خبر : 88062622
موجودات بيگانه در حوزه دريايي

(1388/7/23 18:)

اگرچه علم روباتيك در کشور ما هنوز به حوزه دريايي آنگونه که باید وارد نشده است اما مي توان توانايي هاي بالقوه موجود را با حمايت و ترغيب به بالفعل تبدیل کرد .
حوزه دريايي در زمينه روباتيك، مي تواند يكي از حوزه هاي بكارگيري موثر و مناسب روباتها باشد بشر پيوسته در پي ساخت ابزار و وسايلي بوده است كه بوسيله آنها بتواند قدرت خود را در جهت از بين بردن نياز به كارهاي دستي و پر زحمت افزايش دهد.
اين مسئله يكي از فاكتورهاي موفقيت بعد از انقلاب صنعتي در فرايند هاي اقتصادي شد به طوری که امروزه علوم كامپيوتر و ارتباطات به ما اين اجازه را داده است وسايل يا روبات هاي هوشمندي بسازيم كه بتوانند بطور مستقل عمل كنند بنابراين لازم است تا مزاياي بالقوه و محدوديت هاي اين اختراعات جديد را درك كرد البته با بكارگيري اين ابزارها مسائل اجتماعي، اخلاقي و اقتصادي نيز مطرح مي شود. امروزه هم افزايي بين روباتيك و پزشكي، آموزش، فيزيولوژي و...باعث بكارگيري وسيع روبات در اين حوزه ها شده است مانند تحقيقات علمي در مورد نوع بشر، جستجو و اكتشاف در كهكشان و رابطه بين بشر و طبيعت.
امروزه سياره ما دچار مشكلات زيادي است كه بشر تنها با كمك روباتها قادر به رويارويي و حل آنها خواهد بود به عنوان مثال روبات هايي جهت نظارت و حفاظت از محيط زيست طراحي شده است كه قادر به انجام وظيفه در محيط هاي بسيار سخت هستند محل هاي آلوده شده با مواد سمي كه براي سلامتي انسان و محيط خطر آفرين است و يا در قسمت هاي عميق و غير قابل دسترس دريا قرار گرفته اند ازجمله این محیط ها است .
در اين چارچوب ، روبات هاي دريايي بطور مستقيم تحت شرايط و تاثير محيط خود شكل مي گيرنداقيانوسها خود سيارات ديگري هستند كه بشر در آنها قادر به زندگي و انجام عمليات نيست. شاخه روبات هاي دريايي از لحاظ علمي يك رشته تحقيقاتي دشوار است نه به دلیل عمق و غير قابل دسترس بودن آن براي بشر، بلكه به اين خاطر كه توجيه اقتصادي آن به آساني امكان پذير نيست. از طرف ديگر اين حوزه نيازمند سرمايه گذاري و منابع عظيم است كه فقدان آنها تقريبا اجراي تحقيقات را غير ممكن مي سازد.
بايد خاطر نشان کرد كه دانشمندان امروزي ديگر نمي تواند در يك محيط مجزا شده زندگي كنند زيرا بيشتر تحقيقات مهم نياز به منابع مالي اساسي دارد. با توجه به اين نكته شايد بتوان اجراي اين پروژه ها و سرمايه گذاري در آنها را توجيه اقتصادي كرد و حمايت هاي اجتماعي را جلب کرد. با اين حساب مانند روبات هايي فضايي، روباتهاي دريايي نيز مجبور به ايجاد حوزه اجتماعي خود هستند. اجتماع و بازوي اجرايي آن، دولت، بايد بدانند كه علم امكان حل مشكلات زيادي را فراهم مي كند.
البته فرصتها و منابع بخش خصوصي خود داستاني ديگر است اما در بيشتر موارد حمايت دولت و تامين مالي براي شروع تحقيقات و حفظ آن از وقفه هاي اساسي لازم است.
خوشبختانه بايد اميدوار باشيم كه در ایران علم روباتيك علي رغم محدوديتهاي مالي و... پيشرفت شگرفي داشته است و جوانان دانشمند اين مرز و بوم در اين زمينه اختراعات بسياري را ثبت كرده اند كسب مقامهاي متعدد در مسابقات روباتيك بين المللي خود گواهي است بر اين ادعا.
اگرچه این مهم در حوزه دريايي آنگونه که باید مورد توجه قرارنگرفته است اما توانايي هاي بالقوه موجود را مي توان با حمايت و ترغيب بالفعل ساخت گام نخست اين حركت و حمايتها بايد از دانشگاهها آغاز شود ايران با دارا بودن چندين دانشگاه فعال در زمينه علوم دريايي مي تواند پيش از ساير كشورهاي حاشيه خليج و خاورميانه اين جايگاه را از آن خود سازد. اين دانشگاهها مي توانند با بستر سازي مناسب دانشجويان را به اين زمينه ها علاقمند سازند متاسفانه يكي از مشكلات در اين دانشگاهها، تكيه دانشجويان بر مباحث تئوري در پايانامه ها است ارائه اين گونه پايانامه ها تنها علوم كتابخانه اي را ايجاد مي كند كه كمتر كسي فرصت مطالعه آنها را پيدا كرده يا سعي در بكارگيري آنها خواهد داشت پس دانشگاهها بايد تغيير روند از مباحث تئوري به عملي را در دستور كار خود قرار دهند.
دولت نيز بايد برنامه بلند مدتي را براي اين فرآيند تدوين سازد و بودجه اي را به آن تخصيص دهد. علاوه بر دانشگاهها كشتيراني ها ، بنادر و ديگر سازمانها كه هميشه حامي پيشرفتهاي علمي در زمينه علوم دريايي بوده اند، مي توانند با حضور پر رنگ خود در اين عرصه مقدمات اين مهم را فراهم سازند شركتهاي خصوصي نيز با كمي آينده نگري متوجه مزاياي سرمايه گذاري در اين زمينه خواهند شد و مي توانند از امكانات و تجهيزات خود در اين زمينه بهره جويند.
به نظر می رسد با توجه به تجربيات گذشته در حال حاضر همكاري بخش خصوصي تحت حمايت دولت بهترين راه حل است اگرچه گام اول را بايد دولت بردارد.

*امیرقائدی حیدری

ارسال به پست الکترونیکی